Doanh nghiệp bất động sản "tá hoả" vì bị truy thu 5,4% tiền sử dụng đất

Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam (VYEA) vừa lên tiếng bày tỏ quan ngại về một số nội dung trong dự thảo Nghị định của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 103/2024/NĐ-CP quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. 

Cụ thể, dự thảo tiếp tục áp dụng mức thuế bổ sung 5,4% mỗi năm đối với khoản tiền sử dụng đất chưa nộp, không chỉ tạo ra nghịch lý mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và kinh tế cho cộng đồng doanh nghiệp.

Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch VYEA, cho rằng mặc dù đây là khoản lãi hoặc phạt chậm nộp phát sinh trong thời gian doanh nghiệp chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính về đất đai. Tuy nhiên, điều đáng nói là nguyên nhân chậm nộp không nằm ở phía doanh nghiệp mà xuất phát từ việc cơ quan chức năng chưa hoàn tất công tác định giá, tính tiền sử dụng đất. 

"Điều này đi ngược lại nguyên tắc công bằng và minh bạch trong quản lý" - ông Đặng Hồng Anh nhấn mạnh.

Không chỉ dừng lại ở áp lực về thuế, các doanh nghiệp còn rơi vào thế khó khi dự án chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính sẽ không đủ điều kiện thực hiện các thủ tục pháp lý tiếp theo, từ cầm cố vay vốn đến mở bán sản phẩm. 

Hệ quả là doanh nghiệp gánh thiệt hại nặng nề, đối mặt với nguy cơ bế tắc dòng tiền. Dự án không thể triển khai, vốn không được huy động, chi phí cơ hội mất đi trong khi chi phí tài chính vẫn đội lên — tất cả trở thành gánh nặng kép, có thể đẩy doanh nghiệp tới bờ vực phá sản hoặc buộc phải tạm dừng dự án.

Quy định này cũng vô tình tạo ra tâm lý e ngại cho các nhà đầu tư, nhất là với những dự án cần diện tích đất lớn, khi thời gian xác định nghĩa vụ tài chính kéo dài khiến rủi ro càng cao.

"Cộng đồng doanh nghiệp nói chung và Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam rất mong muốn khoản thu bổ sung này cần được hủy bỏ hoàn toàn và trách nhiệm hành chính cần được quy rõ cho cơ quan có lỗi. Việc thu bổ sung 5,4%/năm chỉ nên thực hiện đối với các trường hợp mà cơ quan chức năng đã hoàn thành việc tính toán nghĩa vụ tài chính và thông báo cho doanh nghiệp nhưng doanh nghiệp sau đó không thực hiện nghĩa vụ đóng tiền đúng hạn" - ông Đặng Hồng Anh kiến nghị.

Trước đó, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM, cũng đã có văn bản gửi Chính phủ và Bộ Tài chính, đề nghị khẩn trương sửa đổi các quy định tại Điều 50, 51 Nghị định 103 và điểm d khoản 2 Điều 257 Luật Đất đai 2024. 

Theo ông Châu, những quy định liên quan đến việc truy thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong khi nguyên nhân chậm xác định nghĩa vụ tài chính thuộc về cơ quan Nhà nước đang gây khó khăn lớn cho doanh nghiệp. 

"Dù không có lỗi, doanh nghiệp vẫn bị tính lãi phạt chậm nộp. Điều này làm tăng chi phí đầu vào, cản trở quá trình phục hồi của thị trường bất động sản. Nếu không sớm tháo gỡ, nguồn cung nhà ở sẽ tiếp tục bị ách tắc, ảnh hưởng tiêu cực đến cả nền kinh tế" - ông Châu nhấn mạnh.

Ông cũng khẳng định chỉ nên áp dụng xử phạt khi cơ quan thuế đã hoàn thành việc thông báo nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp không nộp đúng hạn. "Việc đổ lỗi cho doanh nghiệp trong khi nguyên nhân đến từ sự chậm trễ của cơ quan chức năng là không hợp lý" - ông Lê Hoàng Châu nói.